و اما اگر مالك قبل از خشك شدن بناى چيدن نداشته باشد و ساعى زكات مطالبهء زكات را از او نمايد قبل از يبوست بعد از خرص و تخمين ، واجب نيست بر مالك اجابت ، و اگر مالك خود در مقام بذل برآيد پيش از خشك شدن ، واجب است بر ساعى قبول بنابر اقوى . پس اگر مالك تأخير بيندازد دادن زكات را در گندم و جو از پاك شدن ، و در انگور و رطب از مويز و خرما شدن ، بىعذر ضامن است ، و تأخير تا به تصفيهء دانه و خشك شدن مويز و خرما جايز است بدون ضمان ، و زكات تعلق به عين مال زكوى مىگيرد نه به قيمت ، اگر چه جائز است اخراج و دادن زكات از قيمت . و اگر مالك بعد از تعلق زكات بميرد بايد بيرون كرد زكات را از اصل مال ، و اگر دين ميّت زايد بر اصل تركه باشد حق زكات مقدم است بر دين . و شرط است در هر يك از غلات اربعه كه مالك آنها را پيش از وقت وجوب مالك شده باشد ، چه به زراعت يا غرس يا مساقات ، و چه بيع يا هبه يا صلح يا مهر يا نحو آن ، پس اگر منتقل شود بعد از تعلق وجوب زكات واجب است بر ناقل دادن زكات . و احوط اعتبار نصاب است قبل از وضع جميع مؤن و اخراجات زراعت چه اخراجات پيش از تعلّق وجوب بوده باشد و چه اخراجات بعد از تعلّق . بلكه احوط اين است كه مالى را كه سلاطين مىگيرند به اسم خراج اگر چه شيعه باشند ، خصوصا از اراضى غير خراجيّه ، آن را نيز اخراج و وضع ننمايند در اعتبار نصاب ، پس قبل از وضع اخراجات اعتبار نصاب نمايند اگر به حد نصاب است آن وقت اخراجات را بيرون كرده هر قدر